STT 704: Chương 677 - Tính chủ thể

Vì sao lại như vậy?

Linh Tiêu chưa từng nghĩ đến vấn đề này.

Nhưng nàng cũng không có mạch suy nghĩ, không thể thuận theo đó mà tư duy, thế là nàng tiếp tục hỏi: “Vậy… tiền bối có kết luận gì không?”

Nàng không quan tâm đáp án cuối cùng là gì, nàng chỉ muốn biết suy nghĩ của Lý Khải, từ đó kết hợp với hành động để phỏng đoán thần vận của hắn.

Lý Khải đáp lại: “Ngươi nói xem, việc mọi người không tin tưởng lẫn nhau, áp bức lẫn nhau, có phải bắt nguồn từ một sự thật căn bản là người với người không thể thấu hiểu nhau không?”

“Hả?” Linh Tiêu kinh ngạc.

Khoan đã, nếu suy nghĩ kỹ lại, hình như đúng là như vậy thật.

Giữa người với người, vốn dĩ đã không có sự tin tưởng. Ngươi không biết đối phương có thiện ý hay ác ý, có mưu đồ gì với ngươi hay không, cho nên tự nhiên sẽ có sự đề phòng.

Sở dĩ có sự thiếu tin tưởng này, cũng là vì không ai có thể cảm nhận được suy nghĩ của đối phương, không thể nào lý giải được người khác đang nghĩ gì.

“Đây quả thật là… một ý nghĩ rất đơn giản, nhưng lại dễ bị bỏ qua, có điều cũng chẳng có tác dụng gì phải không? Dù sao ngươi cũng không thể đọc được suy nghĩ của người khác, cho dù đọc được cũng không thể chắc chắn đó là thật hay giả, suy luận này xem ra cũng chẳng đi đến đâu cả.” Linh Tiêu suy tư rồi nói.

Lý Khải lại nói: “Không, sao có thể vô nghĩa được, trên thực tế, đây là cơ sở của mọi suy luận.”

“Một bên là sự thờ ơ vô cảm và tư tưởng ích kỷ sắt đá, một bên khác là sự nghèo khổ không thể tả xiết, mà nguyên nhân tạo ra tất cả những điều này chính là vì sự thiếu tin tưởng đó.”

“Mấy ngày trước, chúng ta cùng nhau quan sát khu dân cư bên cạnh khu mỏ của thành thị, ngươi có thấy không?” Lý Khải hỏi.

“Ta vẫn luôn nhìn ngài, tiền bối, muốn họa lại được ngài, điều này rất khó… cho nên trong mắt ta chỉ có ngài.” Linh Tiêu đáp.

Ngụ ý của nàng là nàng không hề chú ý đến tình hình bên đó.

“Bên đó là khu dân cư của những người bất nhập phẩm, ta đã đếm rồi, có tất cả mười bốn nghìn dãy nhà, bên trong có ít nhất hai mươi tám nghìn hộ gia đình, tổng cộng khoảng một triệu hai trăm nghìn người.” Lý Khải báo ra một con số rất rõ ràng.

Điều này khiến Linh Tiêu vô cùng kinh ngạc.

Nàng nghĩ đến việc mình am hiểu hội họa.

Nếu như nói Linh Tiêu đang tập trung vào Lý Khải, muốn họa lại thần vận của hắn, thì Lý Khải lại đang chú ý đến tất cả mọi người trên thế giới này, muốn họa lại thần vận của cả thế giới.

Chỉ riêng điểm này thôi cũng đã khiến Linh Tiêu vui mừng.

Nàng càng hiểu thêm về vị tiền bối này, như vậy khoảng cách đến việc nắm giữ thần vận của đối phương lại càng gần hơn một chút.

Lý Khải tiếp tục nói: “Nơi đó chứa một lượng nhân khẩu lớn như vậy, nhưng diện tích khu vực chỉ chiếm chưa đến tám mươi trượng vuông. Sự chen chúc đến mức này dẫn đến việc trong một căn phòng thường có rất nhiều gia đình nhét chung với nhau, mấy cặp vợ chồng, tất cả con cái của họ, có khi cộng lại lên đến năm sáu, thậm chí mười người, đôi khi còn bao gồm cả thế hệ ông bà, tất cả đều sống trong một căn phòng duy nhất. Thế mà ngay bên cạnh họ lại là những mảnh đất trống mênh mông.”

“Là do không có chỗ ở sao? Hay là không có vật liệu xây nhà? Không, đều không phải. Đất đai thì có thừa, vật liệu xây dựng cũng có thể nhặt được ở khắp nơi. Cho dù là những Trường Sinh Giả được gọi là lao công kia, bọn họ cũng có thể dễ dàng giúp những phàm nhân này có một cuộc sống tốt hơn. Sở dĩ mọi chuyện thành ra thế này, chỉ là vì bọn họ sợ hãi.”

“Những Trường Sinh Giả lao công sợ các phàm nhân cướp đi địa vị vốn đã không vững chắc của mình, còn các ngươi thì sợ những lao công đó leo lên, trong khi những kẻ ở Thông Thiên Cảnh lại sợ các ngươi trèo lên.”

“Thế nhưng, lo lắng người khác cạnh tranh, đó có thật sự là lý do không? Thế giới này… thật sự thiếu thốn tài nguyên đến vậy sao?” Lý Khải hỏi.

Câu hỏi này khiến Linh Tiêu trầm tư một lúc, sau khi cân nhắc cẩn thận, nàng chọn lắc đầu.

Đúng vậy, chính nàng cũng biết, để những người đó sống tốt hơn thực ra không cần bao nhiêu tài nguyên, tài nguyên trước giờ chưa bao giờ thiếu thốn.

Nàng không biết thế giới này có bao nhiêu tài nguyên, nhưng chắc chắn là không ít.

Lý Khải lại càng biết rõ hơn, đây là một thế giới Nhất Phẩm, một đám Cửu Phẩm thậm chí là bất nhập phẩm, lượng tài nguyên bọn họ tiêu hao còn không bằng một hơi thở của trời đất.

“Ngươi thấy đấy, nguyên nhân tạo ra tất cả những điều này là do sự sợ hãi giữa các ngươi, mà nỗi sợ này lại không phải xuất phát từ vấn đề không gian sinh tồn và tài nguyên.” Lý Khải nói: “Vậy thì, bản thân nỗi sợ này bắt nguồn từ đâu, có phải là từ việc không thể thấu hiểu lẫn nhau không? Bản chất của sự nghi ngờ lẫn nhau này, ngươi đã từng nghĩ đến chưa?”

Câu nói này khiến Linh Tiêu ngây người.

Nghi ngờ lẫn nhau… còn có bản chất nữa sao?

Người khác có thể hại mình, lòng đề phòng người khác là không thể thiếu, đây chẳng phải là chuyện hiển nhiên sao?

“Nói như vậy có lẽ hơi khó hiểu, vậy ta đổi cách nói khác.” Lý Khải cười cười: “Ngươi cảm thấy, ‘ngươi’ là do chính ngươi định nghĩa hay do người khác định nghĩa?”

“Đương nhiên là do chính ta!” Linh Tiêu trả lời.

Đùa sao, bản thân mình đương nhiên là do mình định nghĩa, làm sao nàng có thể để người khác định nghĩa mình được?

“Thật sao?” Lý Khải lập tức hỏi vặn lại: “Đừng khẳng định chắc chắn như vậy.”

Sau đó, hắn nói tiếp: “Là do người khác nhìn vào ngươi, tương tác với ngươi, nên mới có ngươi của hiện tại, hay là… cho dù thế giới có biến đổi thế nào, ngươi vẫn luôn là ngươi?”

Vấn đề này đã nâng tầm sâu của cuộc đối thoại lên một bậc.

Đúng vậy, một người có thể trưởng thành mà không chịu ảnh hưởng từ người khác được sao?

Hiển nhiên là không thể.

Nếu nói như vậy, chẳng phải con người không phải là một chủ thể độc lập sao?

Ngay từ đầu, bản thân chúng ta đã tồn tại cùng với người khác. Nói đơn giản là, ta là một phần của thế giới, thế giới là một phần của ta, và trong thế giới này vốn dĩ đã có những người khác. Ta ngay từ đầu đã cùng tồn tại với người khác, “mỗi người” đều có sẵn một loại tính xã hội như vậy.

Tất cả mọi người không phải là một cá thể đơn độc, bản chất của tất cả mọi người đều là một đám đông, một tập hợp trừu tượng, ẩn danh, mơ hồ và chưa được phân hóa.

Khả năng này khiến Linh Tiêu đột nhiên toát mồ hôi lạnh.

Nếu là như vậy, chẳng phải điều đó có nghĩa là… nàng không có một cái tôi thực sự? Bởi vì nàng luôn luôn chịu ảnh hưởng từ người khác, và vô số ảnh hưởng đó cuối cùng mới tạo nên nàng của thời khắc này.

Nàng chưa bao giờ có ý chí tự do thực sự, nàng luôn bị ảnh hưởng, bản thân là một sản phẩm của xã hội, cái tôi là do người khác cùng nhau kiến tạo nên.

Lý Khải vừa như đang dạy bảo, lại vừa như đang tự nói với chính mình: “Vậy nên, ngươi nói xem, sự đối kháng này, thực chất có phải là một cuộc tranh đoạt không? Các ngươi sợ bọn họ, không phải vì sợ bọn họ tranh đoạt không gian sinh tồn của các ngươi, bởi vì các ngươi đều biết rõ điều đó, mà là đang chiến đấu để tranh đoạt tính chủ thể.”

“Các ngươi, với tư cách là một phần của đám đông mơ hồ đó, đều muốn cố gắng hết sức để mở rộng sức ảnh hưởng của mình, muốn để ‘cái tôi’ lấn át ‘người khác’, cuối cùng chiếm đoạt cái tôi của ‘người khác’, trở thành kẻ chủ đạo tuyệt đối trong đám đông đó. Như vậy mới có thể thể hiện ra cái tôi thực sự, nếu không, thứ hiện ra sẽ là cái tôi của người khác.”

“Ngươi xem, cuộc tranh đoạt tính chủ thể của mỗi cá thể trong một quần thể, có phải là căn nguyên tạo ra tất cả những điều này không?” Lý Khải hỏi.

Hắn vừa như đang hỏi Linh Tiêu, lại vừa như đang hỏi chính mình.

Trong tình huống mà Lý Khải giả định, người khác vừa là thứ bắt buộc phải tồn tại, lại vừa là thứ bắt buộc phải đàn áp.

Người khác chính là địa ngục, không phải vì người khác mang ác ý, mà là sự tồn tại của người khác tự nó đã đe dọa đến tính chủ thể của mình. Vì vậy, để duy trì tính chủ thể của bản thân, họ cần phải khẳng định tính chủ thể của mình và đàn áp tính chủ thể của người khác.

Người khác ở khắp mọi nơi, cho dù trên thực tế người khác không trực tiếp đối mặt với ngươi, cho dù ngươi ở một mình, ngươi và người khác vẫn đang tiến hành một cuộc đấu tranh về tính chủ thể.

Thế là, việc áp bức người khác, đàn áp người khác, đã trở thành một trạng thái bình thường. Đây không phải là để tranh đoạt không gian sinh tồn và tài nguyên, mà là để đảm bảo sự độc lập của bản thân trong xã hội hỗn độn trừu tượng này.

Linh Tiêu bị lý lẽ này của Lý Khải dọa choáng váng.

Nàng thậm chí còn quên mất mình đến đây để quan sát thần vận của Lý Khải, hoàn toàn bị tư duy phân tích bản chất xã hội của hắn làm cho chấn động.

Nhưng Lý Khải không đợi nàng phản ứng, sau khi hỏi xong những câu đó, hắn lại cúi đầu, chìm vào trầm tư.

Hiển nhiên, những vấn đề này, chính Lý Khải cũng không có câu trả lời.

Hắn cần thêm nhiều manh mối hơn, cần quan sát nhiều tình huống thực tế hơn, thu được nhiều thông tin cụ thể hơn, mới có thể tiếp tục suy luận.

Một lúc lâu sau, Linh Tiêu mới ngẩng đầu lên.

Lý Khải trước mắt nàng vẫn là dáng vẻ đó.

Trầm mặc, lạnh lùng, coi thường mọi thứ xung quanh, nhưng lại chăm chú quan sát mọi thứ xung quanh, mang một tư thái ra vẻ cao thâm.

Trước đây, Linh Tiêu cũng cho rằng người này chỉ đang ra vẻ cao thâm.

Nhưng bây giờ, sau khi nghe những lời của hắn, nàng phát hiện ra, người này thật sự đang suy tư về một loại căn nguyên xã hội nào đó mà nàng hoàn toàn không thể lý giải.

Thế là, thần vận của Lý Khải dường như càng thêm sâu sắc.

Nàng vội vàng lấy giấy bút ra, loẹt xoẹt vẽ một bức phác họa.

Đó là một bức phác họa rất thô sơ, thậm chí cả khuôn mặt cũng không hoàn toàn giống Lý Khải.

Nhưng khí chất trầm tư đó lại có được ba phần chân ý.

Linh Tiêu liếc nhìn bức phác họa của mình, dứt khoát xé nát tờ giấy.

Không đủ, còn xa mới đủ.

Ba phần chân ý này căn bản không đủ để miêu tả người đàn ông trước mắt, nàng cần quan sát sâu hơn, trải nghiệm cẩn thận hơn từng hành động và tư tưởng của hắn.

Nghĩ vậy, nàng thậm chí có chút mong đợi chuyến đi tiếp theo cùng Lý Khải.

Lý Khải cũng chỉ thuận miệng nói, không hề trông mong đối phương thật sự đưa ra câu trả lời, dù sao đối với hắn, giữ lại Linh Tiêu chỉ là để tránh một vài phiền phức mà thôi.

Đúng vậy, nếu đuổi Linh Tiêu đi, đám Lục Phẩm bản địa kia e rằng sẽ rất bất an, và trong tình trạng bất an, con người sẽ làm ra những chuyện không lý trí. Đến lúc đó, an nguy của Lý Khải không cần lo lắng, chỉ sợ kết cấu xã hội mà hắn muốn quan sát lại vì thế mà bị phá hủy trong chốc lát.

Sự giám thị này, thực chất cũng là xuất phát từ cuộc cạnh tranh về tính chủ thể sao? Dù sao, nếu để Lý Khải chiếm thế chủ đạo, bọn họ e rằng cũng sẽ mất đi quyền uy trong tòa thành này.

Đúng vậy, trong bối cảnh mà Lý Khải dựng nên, quyền uy và danh vọng chính là những biểu hiện chủ yếu của bản ngã. Khi lời nói và ý chí của ngươi được người khác tuân theo, bản ngã đó sẽ được thể hiện một cách trọn vẹn nhất. Cùng lúc đó, bản ngã của những người khác lại bị xóa bỏ, cá tính của họ bị áp chế, tất cả mọi người đều bị buộc phải tuân theo bản ngã của kẻ có quyền uy và thực hiện ý chí của hắn.

Khi chính ngươi cần người khác để định nghĩa, ngươi đã không còn tính chủ thể nữa.

Ngươi cần sự đánh giá của người khác để định nghĩa chính mình, nếu không ngươi cũng không biết mình là dạng gì.

Điều này rất đơn giản và phổ biến, ví dụ, một nhận thức bản thân điển hình: Ta là đàn ông, công việc của ta là kỹ sư.

Như vậy, đối với cái “ta” này, “đàn ông” và “kỹ sư” đều là định nghĩa, miêu tả, và nhãn dán mà chính hắn dành cho mình.

Thế nhưng, những nhãn dán này, chẳng phải là được hình thành từ sự phản hồi của người khác trong quá trình chúng ta tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau sao?

Nếu để một người sống một mình, không tiếp xúc với bất kỳ sự vật bên ngoài nào, liệu hắn còn có thể hình thành nhận thức bản thân như vậy không?

Cho nên, điều này chẳng phải đã chứng minh rằng, tất cả lòng tự trọng, thực chất đều là chúng ta có được từ sự chú ý, phán xét, và miêu tả của người khác đối với “ta” sao?

Vì vậy, không tồn tại một “cái tôi” thực sự, chỉ tồn tại một “tính chủ thể của cái tôi” không ngừng chiến đấu với người khác dưới sự ảnh hưởng lẫn nhau của tất cả mọi người.

Người khác sẽ tiến hành cuộc đấu tranh tranh đoạt tính chủ thể với “ta”, người khác sẽ thay “ta” dán nhãn cho “ta”.

Đối với “ta” mà nói, điều này là không thể chấp nhận được, ta mới là chủ thể, dựa vào đâu mà bị người khác thay thế?

Thế nhưng, khi đối mặt với quyền uy, “ta” có thể sẽ thua trong cuộc đấu tranh tranh đoạt tính chủ thể này.

“Ta” cảm thấy, nhãn dán mà hắn dành cho ta… cũng khá đúng?

Ta hình như thật sự là một người đàn ông, ta hình như đúng là một Luyện Đan Sư, bọn họ đều nói ta là một Luyện Đan Sư, vậy ta làm một Luyện Đan Sư cũng không có gì không tốt? Sau đó ta liền nằm yên trong cái nhãn dán mà người khác dệt nên cho “ta”, cũng cảm thấy rất thoải mái, đi làm những việc đàn ông nên làm, làm những việc Luyện Đan Sư nên làm, có thể yên tâm thoải mái làm một người đàn ông, làm một Luyện Đan Sư.

Đây chính là kết cục sau khi thất bại trong cuộc đấu tranh tính chủ thể, tức là: “Cái tôi bị người khác định nghĩa”, “dựa vào sự đánh giá và định nghĩa của người khác để tìm kiếm vị trí của mình”.

Mà kết cục sau khi chiến thắng, dĩ nhiên chính là có thể định nghĩa người khác, chiếm giữ vị trí chủ đạo trong quần thể, có thể nói: “Những người này thực chất chỉ là lười biếng mà thôi”, “một số quần thể có những đặc tính như thế nào đó”.

Điểm đặc biệt của người chiến thắng nằm ở chỗ, những đặc tính mà hắn nói ra sẽ được người khác chấp nhận, thậm chí trở thành nhận thức bản thân của một quần thể nào đó, còn kẻ thất bại dĩ nhiên là phải chấp nhận những nhận thức này.

Có một số người có lẽ không chiến thắng, nhưng hắn cũng có thể đưa ra những đánh giá như vậy, bởi vì làm thế có thể giả vờ như mình đã thắng trong cuộc chiến tranh tính chủ thể, có được cảm giác khoái trá như đang chỉ điểm giang sơn, nhưng không ai nghe hắn mà thôi.

Thứ quyền uy có thể định nghĩa người khác này, chính là sự thắng lợi của cá thể trong quần thể.

Và để duy trì thứ quyền uy đó, cần có lực lượng, danh tiếng, tài phú, và đủ mọi thứ khác.

Ý nghĩa tồn tại của những thứ này chính là để có thể dễ dàng định nghĩa người khác.

Như vậy, “đám đông” mơ hồ trong cơ thể đó liền được phân hóa ra vào lúc này, cá thể trong quần thể đã hoàn thành việc định nghĩa vào thời khắc này.

Cho nên, việc duy trì sự tồn tại của tầng lớp dưới cùng chính là để duy trì sự tồn tại của tính chủ thể của bản thân, tức là bảo vệ địa vị tuyệt đối của mình.

Lý Khải quan sát những người thợ mỏ lao động và suy ngẫm về những điều này.

Lại mấy ngày nữa trôi qua, hắn đứng dậy.

Tiếp đó, hắn nói với Linh Tiêu: “Được rồi, những nơi ở tầng lớp dưới đã xem xong, nên đến xem nơi ở của các ngươi rồi. Ta muốn tổ chức một bữa tiệc, phiền ngươi đi phát một chút thư mời, thế nào?”