Viện Nghiên cứu Nông nghiệp
Chương 143/694
Ngày 19 tháng 8 năm 1868
Tại Berlin, Tập đoàn Hechingen đã ký kết thỏa thuận với nhiều tổ chức nghiên cứu và học thuật tại Đức, theo đó, Tập đoàn Hechingen sẽ tài trợ vốn và cung cấp đất thực nghiệm để thành lập một viện nghiên cứu chuyên về cây trồng địa phương và thực vật vùng nhiệt đới tại Đông Phi — Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Đông Phi.
“Giáo sư Anton Perutz, hợp tác vui vẻ!” Ernst nâng ly chúc mừng.
Anton Perutz uống cạn ly rượu rồi đáp: “Vì nước Đức thân yêu!”
Vốn là chuyên gia nông nghiệp nhiệt đới tại Đức, Anton Perutz từng sống trong cảnh hết sức chật vật trước khi nhận lời mời từ Tập đoàn Hechingen.
Trong khi các đồng nghiệp nước ngoài liên tục đi thực địa khắp nơi, có đất thí nghiệm riêng và được tài trợ dồi dào, thì Anton Perutz lại chỉ có thể lặng lẽ làm nghiên cứu trong một phòng thí nghiệm nhỏ ở quê nhà.
Bởi vì nước Đức hoàn toàn phụ thuộc vào nhập khẩu cây trồng nhiệt đới, còn giới quý tộc trong nước chỉ quan tâm đến việc tăng sản lượng cây trồng trong các điền trang của họ.
Vốn dĩ Đức nằm trong vùng khí hậu ôn đới, nên toàn bộ nguồn lực nghiên cứu đều ưu tiên cho các loại cây phù hợp với điều kiện bản địa.
Chẳng có mấy quý tộc quan tâm đến nông nghiệp nhiệt đới, lại càng không muốn đầu tư vào một lĩnh vực vốn được coi là chẳng mang lại lợi nhuận.
Nghiên cứu cây trồng nhiệt đới tại Đức so với các lĩnh vực học thuật khác gần như bằng không, điều này khiến Anton Perutz cảm thấy vô cùng thất vọng.
Sự xuất hiện của Đông Phi thuộc địa đã thay đổi hoàn toàn cục diện. Giờ đây, người Đức cũng đã có trong tay một vùng đất nhiệt đới rộng lớn.
Không chỉ có diện tích lớn, vùng đất này còn có điều kiện nông nghiệp rất tốt, nếu không tận dụng hợp lý thì quả là lãng phí tiềm năng. Vì vậy, việc nghiên cứu nông nghiệp địa phương là vô cùng cần thiết.
Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Đông Phi được thành lập với mục tiêu khai thác tối đa tiềm năng của vùng đất này.
Mặc dù điều kiện khí hậu Đông Phi không phải là độc nhất vô nhị — ví dụ như cao nguyên Brazil ở cùng vĩ độ có điều kiện tương tự — nhưng mỗi vùng đất đều có đặc điểm riêng cần được khám phá dần dần.
Trước đây, ngành nông nghiệp Đông Phi chủ yếu sao chép mô hình từ các nơi khác: áp dụng quy trình trồng trọt đã hoàn thiện, hoặc thuê chuyên gia từ nước ngoài.
Công việc chính của Viện sẽ bao gồm: lai tạo giống mới, phòng trừ dịch bệnh cây trồng, tăng sản lượng cây lương thực trên đơn vị diện tích...
Để hỗ trợ cho nhóm của Anton Perutz, Tập đoàn Hechingen đã cấp tám điểm thực nghiệm với tổng diện tích hơn 300 mẫu đất.
Từ đồng bằng ven biển đến cao nguyên nội địa, từ rìa sa mạc khô cằn phía Bắc đến vùng đất ẩm ướt phía Nam, dọc theo ba đại hồ của Đông Phi — tất cả đều được bố trí điểm nghiên cứu.
“Giáo sư Anton Perutz, ngài cứ yên tâm nghiên cứu tại Đông Phi, chúng tôi sẽ hỗ trợ mọi điều kiện cần thiết cho nhóm của ngài. Về phần gia đình ngài, công ty chúng tôi sẽ quan tâm và chu cấp đầy đủ,” Ernst nói.
“Cảm ơn điện hạ, vì sự đóng góp của ngài đối với sự nghiệp nông nghiệp Đức.” Trước một nhà tài trợ lại là quý tộc cấp cao, Anton Perutz không dám làm cao.
“Không cần cảm ơn. Đây là việc mà tôi nên làm. Đức chúng ta đã đánh mất rất nhiều lợi ích vì sự chia rẽ nội bộ, để các nước khác vươn ra hải ngoại và mạnh lên. Nhưng giờ Đức đang tiến gần hơn đến sự thống nhất, tương lai chắc chắn sẽ mở rộng lợi ích ra toàn cầu.
Cho nên việc chúng ta đang làm hôm nay, chính là nền móng cho sự nghiệp mở rộng của dân tộc Đức. Đến lúc đó, nghiên cứu của ngài chắc chắn sẽ vang danh thiên hạ,” Ernst tiếp tục "vẽ bánh vẽ" một cách hào sảng.
Anton Perutz thì lại tin là thật. Nhiều năm nay, chủ nghĩa dân tộc Đức ngày càng trỗi dậy mạnh mẽ, đặc biệt là sau sự trỗi dậy nhanh chóng của Phổ và sự phát triển thần tốc của công nghiệp Đức.
Niềm tin của người dân Đức cũng ngày càng lớn. Giờ đây chỉ còn thiếu một "chất xúc tác", Đức sẽ bùng nổ — mà "chất xúc tác" đó chính là cuộc chiến Pháp–Phổ.
Anton Perutz, giống như bao trí thức Đức khác, tin tưởng sâu sắc rằng người Đức là một trong những dân tộc vĩ đại nhất, vì thế ông hoàn toàn tin vào lời Ernst nói về tương lai của nước Đức ở hải ngoại.
“Điện hạ, dân tộc Đức sẽ không bao giờ quên những người tiên phong vĩ đại như ngài. Tôi chỉ là một chuyên gia nông nghiệp nhỏ bé, sao có thể sánh với sự nghiệp to lớn của ngài được,” Anton Perutz nịnh khéo.
“Sự nghiệp không phân sang hèn. Trong mắt tôi, công việc của ngài là cống hiến cho cả thế giới. Cùng nhau cố gắng! Cùng nhau cố gắng!” Ernst không tiếc lời tán dương và cụng ly với ông ta.
Bữa tiệc rượu tràn đầy không khí hoan hỉ, ai nấy đều hài lòng mãn nguyện.
Vài ngày sau – cảng Hamburg.
“Chào tiên sinh Anton Perutz!”
“Ngươi là...?”
“Tôi là nhân viên tiếp ứng từ Đông Phi. Ngài có thể gọi tôi là Daniel Zhang. Trong chuyến hải trình tới Đông Phi lần này, tôi sẽ hỗ trợ để ngài có một hành trình thuận lợi. Nếu có yêu cầu gì, cứ nói với tôi.”
“Chào cậu Zhang, cảm ơn công ty các cậu đã ủng hộ cho công việc của chúng tôi.” Anton Perutz lịch sự đáp.
“Đây là việc chúng tôi phải làm, thưa ông. Mời ông theo tôi. Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn phòng cho ông trên tàu.”
Daniel Zhang xách hành lý lên dẫn đường. Không lâu sau, cả đoàn đã lên tàu “Mary”, một tàu viễn dương lớn do xưởng đóng tàu Hechingen tại Hamburg tự chế tạo.
“Anh Zhang, tôi thấy trên tàu có khá nhiều người Đức. Họ cũng đến Đông Phi thuộc địa sao?”
“Vâng, thưa tiên sinh. Tất cả đều là dân di cư đến lập nghiệp ở Đông Phi. Hiện nay Đông Phi là điểm đến được người Đức rất ưa chuộng — người Đức tại Đông Phi đã gần hai triệu người.”
“Thật vậy sao? Nhưng Đông Phi thuộc địa không thể nào chứa đến hai triệu người Đức được!” Anton Perutz nghi ngờ.
Nên nhớ, ngay cả trong nội địa nước Đức, số bang có dân số hơn một triệu cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay, nói gì đến một thuộc địa vô danh?
“Thưa tiên sinh Perutz, thực ra ở Đông Phi, các dân tộc khác không được công nhận. Tất cả cư dân sống tại Đông Phi bắt buộc phải học văn hóa Đức. Bất kỳ ai thật lòng tiếp nhận văn hóa Đức, đều được xem là người Đức,” Daniel Zhang giải thích.
“Thì ra là vậy! Vậy chẳng lẽ cậu cũng là...?”
“Đúng vậy, tôi là người Đức, tốt nghiệp từ Học viện Quân sự Hechingen.”
Anton Perutz chẳng biết học viện này là gì, nhưng ông thì biết rõ cái tên Hechingen.
Nhìn chàng trai da vàng tự xưng người Đức trước mắt, Anton Perutz không khỏi thấy là lạ, nhưng cũng không nói gì.
Đây chính là đồng hóa. Với những trí thức như Anton Perutz và tầng lớp tinh hoa Đức, họ là lực lượng chủ yếu cổ súy cho chủ nghĩa dân tộc Đức.
Với họ, văn hóa Đức là tối thượng. Dù chính sách của Đông Phi có phần dị biệt khiến Anton hơi khó chịu, nhưng nếu dùng văn hóa dân tộc Đức làm lõi đồng hóa thì vẫn có thể chấp nhận được.
Lấy ví dụ như Đế quốc Áo–Hung, vấn đề không nằm ở việc đồng hóa, mà ở việc cả Áo lẫn Hung đều muốn dùng văn hóa của mình làm trung tâm, thế thì sao có thể dung hòa?
Còn ở Đông Phi, từ đầu đã lấy văn hóa Đức làm cốt lõi. Mọi lĩnh vực như giáo dục đều sử dụng tiếng Đức. Những người bị đồng hóa cũng tương đối cam tâm, nên tất nhiên sẽ không gặp rắc rối như Áo–Hung.
Một lý do nữa là trong nhóm di dân Đông Phi gần như không có trí thức kiểu như Anton Perutz.
Nếu bạn mời một nhóm có học từ Viễn Đông sang, bề ngoài họ không nói gì nhưng sẽ âm thầm liên kết, giống như các gia tộc có truyền thống văn hóa ở Đông Nam Á.
Vì vậy, Đông Phi tích cực nhập cư người mù chữ cũng là cách để giảm chi phí đồng hóa. Những người đã từng được giáo dục ngoài hệ Đức sẽ có tư tưởng hình thành sẵn, muốn thay đổi cũng rất khó.
(Hết chương)